Decyzja o sprzedaży mieszkania to zazwyczaj poważny krok, który wymaga przemyślanego podejścia i przygotowania. Proces ten może wydawać się skomplikowany, zwłaszcza dla osób, które robią to po raz pierwszy. Kluczowe jest zrozumienie wszystkich etapów, od przygotowania nieruchomości po finalizację transakcji. Właściwe zaplanowanie działań pozwoli uniknąć błędów, zminimalizować stres i zapewnić sobie jak najkorzystniejsze warunki sprzedaży. W tym artykule przeprowadzimy Cię przez cały proces, wyjaśniając, co dokładnie trzeba zrobić, aby sprzedaż mieszkania przebiegła sprawnie i efektywnie.
Zrozumienie wymagań prawnych i formalnych to fundament udanej transakcji. Niedopełnienie formalności może prowadzić do opóźnień, a nawet do unieważnienia umowy. Dlatego tak ważne jest, aby już na wczesnym etapie zapoznać się z dokumentacją potrzebną do sprzedaży. Odpowiednie przygotowanie pozwoli Ci również lepiej negocjować warunki i chronić swoje interesy. Pamiętaj, że sprzedaż nieruchomości to proces, który wymaga cierpliwości i uwagi do szczegółów. Im lepiej się przygotujesz, tym większa szansa na sukces.
Pierwszym krokiem jest oczywiście podjęcie decyzji o sprzedaży i określenie celu. Czy chcesz szybko pozbyć się nieruchomości, czy zależy Ci na maksymalizacji zysku? Odpowiedź na to pytanie wpłynie na strategię sprzedaży. Następnie należy realnie ocenić wartość rynkową mieszkania, co pozwoli ustalić odpowiednią cenę. Wycena może być oparta na analizie porównawczej, opiniach rzeczoznawcy lub konsultacji z doświadczonym agentem nieruchomości. Ustalenie właściwej ceny jest kluczowe dla przyciągnięcia potencjalnych kupujących i uniknięcia długiego okresu oczekiwania na transakcję.
Jak przygotować mieszkanie do sprzedaży z maksymalnym zyskiem
Kiedy już podjęliśmy decyzję o sprzedaży mieszkania i zdefiniowaliśmy cel, nadszedł czas na kluczowy etap przygotowania samej nieruchomości. To właśnie wygląd i stan techniczny mieszkania w dużej mierze decydują o jego atrakcyjności dla potencjalnych nabywców oraz o cenie, jaką uda się za nie uzyskać. Nie chodzi o gruntowny remont, który pochłonąłby znaczną część zysków, ale o strategiczne działania, które sprawią, że mieszkanie będzie prezentować się jak najlepiej i przyciągnie uwagę potencjalnych kupujących. Inwestycja w drobne poprawki może przynieść znaczący zwrot.
Pierwszym krokiem jest generalne porządki i usunięcie nadmiaru rzeczy. Mieszkanie powinno być przestronne i uporządkowane. Pozbądź się niepotrzebnych przedmiotów, schowaj osobiste pamiątki i zadbaj o czystość. Puste, ale schludne przestrzenie sprawiają wrażenie większych i dają potencjalnemu kupującemu możliwość wyobrażenia sobie własnego życia w tym miejscu. Następnie warto przyjrzeć się ścianom. Drobne ubytki w tynku, zarysowania czy stare tapety mogą od razu odstraszyć potencjalnych nabywców. Odświeżenie ścian nową warstwą farby w neutralnym kolorze to jedna z najtańszych i najskuteczniejszych metod poprawy wyglądu wnętrza.
Kolejnym ważnym elementem jest kuchnia i łazienka. To zazwyczaj te pomieszczenia mają największy wpływ na decyzję o zakupie. Nawet jeśli nie planujesz wymiany mebli kuchennych czy kafelków, warto zadbać o ich czystość i estetykę. Wymień spalone żarówki, napraw cieknący kran, wyczyść fugi. Drobne inwestycje w te pomieszczenia mogą znacząco podnieść postrzeganą wartość nieruchomości. Pamiętaj też o oświetleniu. Jasne i dobrze doświetlone mieszkanie zawsze wygląda lepiej. Otwórz rolety, zasłony, włącz dodatkowe lampy. Jeśli posiadasz balkon lub taras, zadbaj o jego estetykę. Posprzątaj, usuń niepotrzebne przedmioty, postaw kilka roślin. To może być dodatkowy atut dla kupującego.
Wycena mieszkania i ustalenie optymalnej ceny sprzedaży
Najpopularniejszą metodą jest analiza porównawcza cen podobnych nieruchomości w danej okolicy. Przeglądaj oferty sprzedaży mieszkań o podobnym metrażu, liczbie pokoi, standardzie wykończenia i wieku budynku w tej samej lub sąsiednich lokalizacjach. Zwróć uwagę na ceny ofertowe, ale także postaraj się dowiedzieć, za ile faktycznie sprzedawane są mieszkania w danej okolicy. Informacje te można uzyskać od agentów nieruchomości, z ogólnodostępnych rejestrów transakcji lub poprzez rozmowy z sąsiadami.
Warto również wziąć pod uwagę indywidualne cechy swojego mieszkania. Czynniki takie jak: stan techniczny, widok z okien, piętro, ekspozycja na słońce, dostępność miejsc parkingowych, bliskość infrastruktury (sklepy, szkoły, komunikacja miejska), a także stan prawny nieruchomości (np. brak obciążeń hipotecznych) mogą wpływać na jej wartość. Jeśli mieszkanie wymaga remontu, należy to uwzględnić w cenie. Jeśli natomiast przeszło niedawno gruntowny remont lub posiada unikalne atuty, można pozwolić sobie na wyższą cenę.
Dla większej pewności można skorzystać z pomocy profesjonalnego rzeczoznawcy majątkowego, który sporządzi oficjalny operat szacunkowy. Jest to usługa płatna, ale daje najbardziej wiarygodną wycenę, która może być przydatna również w przypadku ewentualnych negocjacji z bankiem lub w sytuacji, gdy potrzebujemy udokumentować wartość nieruchomości. Agenci nieruchomości często oferują bezpłatną wycenę w ramach potencjalnej współpracy przy sprzedaży, co może być dobrym kompromisem między kosztem a dokładnością.
Sporządzenie atrakcyjnej oferty sprzedaży mieszkania
Kiedy już mieszkanie jest przygotowane, a cena ustalona, nadszedł czas na stworzenie oferty, która przyciągnie uwagę potencjalnych kupujących. To właśnie opis i zdjęcia są pierwszym kontaktem klienta z Twoją nieruchomością i od ich jakości zależy, czy ktoś zdecyduje się na dalsze oglądanie. Dobra oferta powinna być rzetelna, szczegółowa i podkreślać wszystkie atuty mieszkania, jednocześnie nie wprowadzając w błąd. Pamiętaj, że profesjonalizm na tym etapie buduje zaufanie.
Kluczowym elementem każdej oferty są wysokiej jakości zdjęcia. Zainwestuj w profesjonalnego fotografa nieruchomości lub, jeśli robisz zdjęcia samodzielnie, zadbaj o odpowiednie oświetlenie, czystość kadrów i pokazanie każdego pomieszczenia z najlepszej strony. Zdjęcia powinny być wykonane w ciągu dnia, przy naturalnym świetle. Unikaj zdjęć zrobionych telefonem komórkowym w słabej jakości. Pokaż nie tylko wnętrza, ale także widok z okien, klatkę schodową, budynek z zewnątrz oraz ewentualne udogodnienia, takie jak parking czy teren zielony wokół bloku.
Opis oferty powinien być szczegółowy i zawierać wszystkie kluczowe informacje. Należy podać dokładny adres, metraż, liczbę pokoi, układ pomieszczeń, piętro oraz informacje o budynku (rok budowy, materiał, stan techniczny windy, piwnicy, elewacji). Ważne są również dane dotyczące wyposażenia mieszkania – co pozostaje, a co jest zabierane. Opisz stan prawny nieruchomości (np. własność, księga wieczysta, hipoteka). Nie zapomnij o opisie otoczenia – bliskość sklepów, szkół, przedszkoli, przystanków komunikacji miejskiej, terenów rekreacyjnych. Podkreśl wszystkie atuty mieszkania – ciche otoczenie, dobre nasłonecznienie, bliskość parku, dobry dojazd, niskie koszty utrzymania.
Unikaj w opisie kolokwializmów i pustych sloganów. Bądź konkretny i obiektywny. Jeśli mieszkanie ma jakieś wady, warto o nich wspomnieć, ale w subtelny sposób lub podkreślić, jak można je łatwo naprawić. Na przykład zamiast pisać „kuchnia do generalnego remontu”, można napisać „kuchnia z potencjałem do aranżacji według własnego gustu”. Kluczowe jest również podanie ceny i informacji o możliwości negocjacji. Na końcu oferty powinny znaleźć się dane kontaktowe sprzedającego lub agenta nieruchomości.
Współpraca z agentem nieruchomości czy sprzedaż na własną rękę
Podjęcie decyzji o tym, czy sprzedawać mieszkanie samodzielnie, czy skorzystać z usług profesjonalnego agenta nieruchomości, jest jednym z kluczowych wyborów na drodze do finalizacji transakcji. Obie opcje mają swoje zalety i wady, a wybór zależy od indywidualnych preferencji, posiadanych zasobów czasowych, wiedzy na temat rynku nieruchomości oraz oczekiwanego poziomu zaangażowania w proces sprzedaży. Warto rozważyć wszystkie aspekty przed podjęciem ostatecznej decyzji.
Sprzedaż na własną rękę pozwala zaoszczędzić na prowizji dla agenta, która zazwyczaj wynosi od 1% do 3% wartości transakcji. Jeśli posiadasz doświadczenie w sprzedaży, dysponujesz wolnym czasem i czujesz się pewnie w negocjacjach, może to być dla Ciebie dobre rozwiązanie. Będziesz miał pełną kontrolę nad procesem, od ustalenia ceny, przez prezentację mieszkania, aż po finalizację formalności. Sam decydujesz, jak chcesz promować ofertę i z kim rozmawiasz. To daje poczucie bezpieczeństwa i pełnego panowania nad sytuacją.
Jednak samodzielna sprzedaż wymaga również znacznego nakładu pracy i wiedzy. Musisz samodzielnie zadbać o stworzenie atrakcyjnej oferty, wykonanie profesjonalnych zdjęć, skuteczne promowanie nieruchomości w internecie i poza nim, umawianie oględzin, odpowiadanie na pytania potencjalnych kupujących, a także przeprowadzenie negocjacji i dopilnowanie wszystkich formalności prawnych. Wymaga to znajomości rynku, umiejętności marketingowych i negocjacyjnych, a także czasu, którego wielu sprzedających po prostu nie posiada.
Zatrudnienie agenta nieruchomości wiąże się z kosztami w postaci prowizji, ale z drugiej strony zdejmuje z Ciebie większość obowiązków. Doświadczony agent posiada wiedzę o rynku, zna potencjalnych kupujących i ma dostęp do szerszych kanałów marketingowych, co może przyspieszyć sprzedaż i pomóc uzyskać lepszą cenę. Agent zajmie się przygotowaniem oferty, profesjonalną sesją zdjęciową, prezentacją mieszkania potencjalnym klientom, a także negocjacjami i pomocą w skompletowaniu niezbędnych dokumentów. Agent może również pomóc w negocjacjach warunków transakcji i zapewnić wsparcie prawne. Warto jednak wybrać licencjonowanego i sprawdzonego agenta z dobrymi opiniami. Zawsze poproś o przedstawienie warunków współpracy i zakresu usług przed podpisaniem umowy.
Formalności prawne i dokumenty potrzebne do sprzedaży mieszkania
Proces sprzedaży mieszkania jest ściśle uregulowany prawnie, dlatego kluczowe jest dokładne przygotowanie wszystkich niezbędnych dokumentów. Niedopełnienie formalności lub brak odpowiednich zaświadczeń może skutkować poważnymi problemami, opóźnieniami w transakcji, a nawet jej unieważnieniem. Zrozumienie wymogów prawnych i przygotowanie niezbędnej dokumentacji z odpowiednim wyprzedzeniem pozwoli na płynne przejście przez wszystkie etapy sprzedaży i zminimalizuje ryzyko.
Podstawowym dokumentem potwierdzającym własność nieruchomości jest akt notarialny. Należy go posiadać w oryginale lub uzyskać odpis. Kolejnym kluczowym dokumentem jest odpis z księgi wieczystej, który potwierdza stan prawny nieruchomości, dane właściciela oraz ewentualne obciążenia, takie jak hipoteki czy służebności. Upewnij się, że księga wieczysta jest aktualna i nie zawiera niepożądanych wpisów. Można ją zamówić w sądzie rejonowym lub online.
Niezbędne są również dokumenty dotyczące stanu prawnego i technicznego budynku. Należy posiadać zaświadczenie o braku zaległości w opłatach czynszowych, jeśli mieszkanie jest własnością spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej. W przypadku sprzedaży lokalu stanowiącego odrębną własność, warto posiadać dokument potwierdzający brak zadłużenia wobec wspólnoty lub spółdzielni. Często wymagane jest także zaświadczenie o braku nałożonych na nieruchomość decyzji administracyjnych, np. nakazu rozbiórki czy remontu.
W zależności od sytuacji mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty, takie jak:
- Zaświadczenie o braku osób zameldowanych w lokalu.
- Dowody osobiste sprzedających (oraz ewentualnie współmałżonków, jeśli jest wspólność majątkowa).
- W przypadku sprzedaży przez spadkobierców – prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia.
- Jeśli nieruchomość była nabyta w drodze darowizny lub dziedziczenia – dokumenty potwierdzające zapłatę podatku od spadków i darowizn.
- Plan sytuacyjny nieruchomości (jeśli jest wymagany).
- Zaświadczenie o samodzielności lokalu (jeśli nieruchomość ma być sprzedana jako odrębna własność, a wcześniej była częścią większego lokalu).
Wszystkie dokumenty powinny być aktualne. Warto skonsultować się z notariuszem lub doświadczonym agentem nieruchomości, aby upewnić się, że posiadasz wszystkie wymagane dokumenty, a także aby dowiedzieć się o specyficznych wymogach prawnych dotyczących Twojej konkretnej sytuacji. Pamiętaj, że notariusz weryfikuje dokumenty przed podpisaniem aktu notarialnego, ale przygotowanie ich wcześniej znacznie usprawni cały proces.
Przeprowadzenie oględzin mieszkania z potencjalnymi kupcami
Oględziny mieszkania to kluczowy etap, podczas którego potencjalni kupcy mają okazję osobiście zapoznać się z nieruchomością i ocenić, czy spełnia ich oczekiwania. To Twój moment, aby zaprezentować swoje mieszkanie z najlepszej strony i odpowiedzieć na wszystkie pytania. Dobre przygotowanie do oględzin, zarówno merytoryczne, jak i logistyczne, może znacząco wpłynąć na decyzję klienta i przyspieszyć proces sprzedaży. Pamiętaj, że pierwsze wrażenie jest niezwykle ważne.
Zanim potencjalni kupcy przybędą, upewnij się, że mieszkanie jest idealnie posprzątane i uporządkowane. Usuń wszelkie osobiste przedmioty, które mogą rozpraszać lub krępować gości. Zadbaj o świeże powietrze, przewietrz pomieszczenia. Włącz przyjemne, ale subtelne oświetlenie. Jeśli jest taka możliwość, włącz cichą, neutralną muzykę w tle. Zapach również ma znaczenie – unikaj intensywnych zapachów, postaw na delikatne aromaty lub świeże kwiaty.
Podczas oględzin bądź uprzejmy, otwarty i pomocny. Pozwól potencjalnym kupcom swobodnie poruszać się po mieszkaniu i oglądać je bez pośpiechu. Odpowiadaj na pytania szczerze i wyczerpująco. Jeśli czegoś nie wiesz, przyznaj się do tego i postaraj się dowiedzieć lub zaproponuj, że sprawdzisz. Podkreślaj atuty mieszkania i okolicy, ale unikaj nachalności i nadmiernego chwalenia. Pozwól klientom na własne wrażenia i refleksje. Zaprezentuj działanie urządzeń, pokaż stan techniczny poszczególnych elementów.
Jeśli sprzedajesz z pomocą agenta, zazwyczaj to on prowadzi oględziny. W takim przypadku najlepiej jest wyjść na chwilę z mieszkania, dając klientom swobodę i możliwość swobodnej rozmowy. Jeśli jednak sprzedajesz samodzielnie, staraj się być dyskretny, ale dostępny. Miej przygotowane kopie najważniejszych dokumentów, takich jak akt notarialny czy odpis z księgi wieczystej, które możesz pokazać zainteresowanym. Daj potencjalnym kupcom wizytówkę lub ulotkę z najważniejszymi informacjami o mieszkaniu i danymi kontaktowymi. Po oględzinach warto nawiązać kontakt z klientem, aby dowiedzieć się o jego wrażeniach i odpowiedzieć na ewentualne dodatkowe pytania.
Negocjacje ceny i warunków transakcji z kupującym
Negocjacje to nieodłączny element procesu sprzedaży nieruchomości. Rzadko kiedy pierwsza zaproponowana cena zostaje zaakceptowana bez żadnych zmian. Kluczowe jest przygotowanie do rozmów, określenie swoich minimalnych oczekiwań i umiejętność prowadzenia dialogu w taki sposób, aby osiągnąć porozumienie korzystne dla obu stron. Umiejętne negocjowanie może przynieść znaczące korzyści i pozwolić na sprzedaż mieszkania w optymalnej cenie.
Zanim przystąpisz do negocjacji, dokładnie przeanalizuj swoją strategię cenową. Określ, jaka jest minimalna cena, za którą jesteś gotów sprzedać mieszkanie, oraz jaka jest cena optymalna, która byłaby dla Ciebie zadowalająca. Miej świadomość wartości rynkowej nieruchomości i bądź przygotowany na uzasadnienie swojej ceny. Znajomość lokalnego rynku i cen porównywalnych nieruchomości jest tutaj niezwykle pomocna.
Podczas rozmów z potencjalnym kupującym bądź pewny siebie, ale jednocześnie otwarty na kompromisy. Słuchaj uważnie argumentów drugiej strony i staraj się zrozumieć ich potrzeby i oczekiwania. Jeśli kupujący proponuje niższą cenę, zapytaj o powody takiej propozycji. Często wynika to z oceny stanu technicznego mieszkania lub chęci poniesienia kosztów remontu. Jeśli argumenty kupującego są zasadne, rozważ możliwość ustępstwa. Pamiętaj jednak, aby nie obniżać ceny pochopnie i bez uzasadnienia.
Negocjacje nie dotyczą tylko ceny. Ważne są również inne warunki transakcji, takie jak: termin przekazania nieruchomości, wysokość zadatku lub zaliczki, zakres wyposażenia, które pozostaje w mieszkaniu, a także sposób płatności. Czasami ustępstwo w jednym aspekcie (np. zgoda na wcześniejsze przekazanie kluczy) może pozwolić na uzyskanie lepszej ceny. Warto być elastycznym i szukać rozwiązań satysfakcjonujących obie strony. Jeśli prowadzisz negocjacje z agentem, zazwyczaj on przejmuje ten ciężar, ale zawsze warto być na bieżąco z przebiegiem rozmów i konsultować kluczowe ustalenia.
Ważne jest, aby wszystkie ustalenia negocjacyjne były jasno sprecyzowane i ostatecznie zawarte w umowie przedwstępnej lub umowie sprzedaży. Unikaj nieporozumień wynikających z ustnych ustaleń. Jeśli negocjacje stają się trudne lub impas jest zbyt duży, rozważ skorzystanie z pomocy mediatora lub profesjonalnego pośrednika, który pomoże znaleźć porozumienie.
Umowa przedwstępna i jej znaczenie w procesie sprzedaży
Umowa przedwstępna, choć nie jest obowiązkowa, odgrywa niezwykle ważną rolę w procesie sprzedaży mieszkania. Stanowi ona swoiste zabezpieczenie dla obu stron transakcji i pozwala na doprecyzowanie wszystkich warunków przed podpisaniem ostatecznego aktu notarialnego. Jej prawidłowe sporządzenie zapobiega nieporozumieniom i daje pewność, że transakcja dojdzie do skutku na uzgodnionych warunkach.
Podstawowym celem umowy przedwstępnej jest zobowiązanie sprzedającego do sprzedaży nieruchomości kupującemu oraz kupującego do jej zakupu w określonym terminie i za ustaloną cenę. Dokument ten określa szczegółowe warunki transakcji, takie jak: dane stron, dokładny opis nieruchomości, cenę sprzedaży, kwotę zadatku lub zaliczki, termin zawarcia umowy przyrzeczonej (ostatecznej umowy sprzedaży) oraz ewentualne warunki dodatkowe, np. dotyczące przekazania nieruchomości.
Istnieją dwie formy umowy przedwstępnej: pisemna oraz w formie aktu notarialnego. Umowa pisemna jest ważna i prawnie wiążąca, jednak nie daje takich samych gwarancji jak umowa w formie aktu notarialnego. W przypadku umowy pisemnej, jeśli jedna ze stron wycofa się z transakcji, druga strona może dochodzić odszkodowania na drodze cywilnej, ale nie może zmusić do sprzedaży lub zakupu nieruchomości. Umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego ma moc umowy przenoszącej własność, co oznacza, że jeśli jedna ze stron uchyli się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga strona może dochodzić zawarcia umowy przedwstępnej na drodze sądowej.
Kluczowym elementem umowy przedwstępnej jest zadatek. Jest to kwota pieniężna, którą kupujący wpłaca sprzedającemu jako gwarancję zawarcia umowy przyrzeczonej. W przypadku niewykonania umowy przez kupującego z przyczyn leżących po jego stronie, zadatek przepada na rzecz sprzedającego. Jeśli natomiast sprzedający nie wywiąże się z umowy, ma obowiązek zwrócić kupującemu zadatek w podwójnej wysokości. Kwota zadatku jest zazwyczaj ustalana na poziomie 10% ceny nieruchomości. Należy pamiętać, że zadatek jest formą odszkodowania dla strony niewinnej, a nie karą.
Zawsze warto skonsultować się z notariuszem lub prawnikiem podczas sporządzania umowy przedwstępnej, aby upewnić się, że jest ona prawidłowo sformułowana i chroni Twoje interesy. Dokładne określenie wszystkich warunków w umowie przedwstępnej minimalizuje ryzyko sporów i zapewnia płynność całego procesu sprzedaży.
Akt notarialny i finalizacja transakcji sprzedaży mieszkania
Ostatnim i zarazem najważniejszym etapem w procesie sprzedaży mieszkania jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego. To właśnie ten dokument prawnie przenosi własność nieruchomości z Ciebie na nowego nabywcę. Cały proces wymaga obecności obu stron transakcji oraz notariusza, który czuwa nad prawidłowym przebiegiem formalności i zapewnia zgodność umowy z prawem. Zrozumienie procedury i przygotowanie się do niej jest kluczowe dla sprawnego zakończenia transakcji.
Przed wizytą u notariusza, zarówno sprzedający, jak i kupujący, powinni upewnić się, że posiadają wszystkie niezbędne dokumenty. Lista dokumentów jest zazwyczaj ustalana wcześniej, często już podczas podpisywania umowy przedwstępnej. Notariusz, działając jako osoba zaufania publicznego, ma obowiązek sprawdzić tożsamość stron, ich zdolność do czynności prawnych oraz stan prawny nieruchomości. Weryfikuje również, czy nieruchomość nie jest obciążona hipotekami, służebnościami lub innymi prawami osób trzecich, chyba że strony postanowią inaczej i jest to zgodne z prawem.
W kancelarii notarialnej notariusz odczytuje treść aktu notarialnego na głos w obecności sprzedającego i kupującego. Jest to moment, w którym strony mogą zadać ostatnie pytania i rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące zapisów umowy. Po odczytaniu aktu, jeśli obie strony zgadzają się z jego treścią, następuje jego podpisanie przez sprzedającego, kupującego oraz notariusza. Od tego momentu własność mieszkania formalnie przechodzi na nowego właściciela.
Po podpisaniu aktu notarialnego, notariusz pobiera od stron opłaty notarialne, podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) oraz opłaty sądowe związane z wpisem do księgi wieczystej. Notariusz ma również obowiązek złożenia wniosku o wpis nowego właściciela do księgi wieczystej nieruchomości. Ostateczne przeniesienie własności następuje z chwilą wpisu do księgi wieczystej, choć w praktyce dla kupującego jest to już moment odbioru kluczy i przekazania nieruchomości.
Po akcie notarialnym następuje przekazanie nieruchomości. Sprzedający przekazuje kupującemu klucze do mieszkania oraz wszelkie związane z nim dokumenty (np. instrukcje obsługi urządzeń, gwarancje). Sporządzany jest protokół zdawczo-odbiorczy, który dokumentuje stan mieszkania w momencie przekazania, stan liczników mediów (prąd, gaz, woda) oraz ewentualne uwagi dotyczące wyposażenia. Jest to formalne zakończenie transakcji i moment, w którym sprzedający otrzymuje pozostałą część zapłaty za mieszkanie, zgodnie z ustaleniami.
